به گزارش روابط عمومی پارک علم و فناوری خراسان جنوبی، نشست ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان استان با حضور دکتر حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، مهندس سید محمدرضا هاشمی استاندار خراسان جنوبی و جمعی از مدیران بخش‌های اجرایی، دانشگاهی، معدنی، صنعتی و فناوران در محل استانداری برگزار شد؛ نشستی راهبردی که به بررسی شاخص‌های اکوسیستم فناوری، رفع موانع تجاری‌سازی و تصویب بسته‌های مالی و زیرساختی کلان برای جهش فناوری در شرق کشور اختصاص داشت.

گزارش رئیس پارک علم و فناوری؛ تبیین رشد شاخص‌ها در کنار چالش‌های فیزیکی

در آغاز نشست، دکتر سید علیرضا ذوالفقاری، رئیس پارک علم و فناوری خراسان جنوبی، گزارشی جامع از عملکرد، دستاوردها و تنگناهای زیست‌بوم نوآوری استان ارائه داد.

• وضعیت فضای فیزیکی و چرخه محدودیت: از مجموع ۱۷ هزار و ۱۵۳ مترمربع فضای اعیان در اختیار پارک، تنها ۳ هزار و ۳۵۷ مترمربع (معادل ۱۹ درصد) تحت تملک قطعی است و ۷۱ درصد فضاها استیجاری و ۱۰ درصد واگذاری موقت است. این امر سبب تحمیل هزینه‌های سنگین اجاره و ایجاد مانع در پذیرش شرکت‌های نوپا شده است.
• رشد شرکت‌ها و اشتغال: تعداد واحدهای فناور و شرکت‌های مستقر به ۲۱۶ واحد رسیده و تعداد شاغلین در این شرکت‌ها از ۸۴۱ نفر در سال ۱۴۰۰ با رشدی دوبرابری به ۱ هزار و ۶۹۵ نفر ارتقا یافته است.
• جهش مالی و تجاری: حجم فروش شرکت‌ها به ۱,۶۸۱ میلیارد تومان و صادرات به ۶.۳۶ میلیون دلار بالغ شده است. همچنین اعتبارات جذب‌شده پارک در جهشی کم‌سابقه به ۱۳۶.۷ میلیارد تومان رسیده است.
• جایگاه نخبگانی و دانش‌بنیان: خراسان جنوبی با دارا بودن ۵۶ شرکت دانش‌بنیان، نسبت به جمعیت رتبه ۱۵ و بر مبنای سهم تولید ناخالص داخلی (GDP) در رتبه ۱۴ کشور قرار دارد.
• صندوق پژوهش و فناوری: سرمایه ثبتی صندوق از ۳ میلیارد تومان به ۵۸.۷ میلیارد تومان (رشد ۱۹ برابری) ارتقا یافته که هدف‌گذاری آن رسیدن به ۱۰۰ میلیارد تومان تا پایان سال است.
• توسعه زیرساخت‌ها: انعقاد تفاهم‌نامه ۳۰ ساله برای مجتمع نوآوری صنعتی با ۳,۵۴۰ مترمربع زیربنا (۱۷ سوله)، احداث ۱۰ سوله کارگاهی، تفاهم‌نامه ۱۵ ساله خانه خلاق صنایع‌دستی در باغ اکبریه و راه‌اندازی فب‌لب‌های تخصصی از دیگر اقدامات راهبردی بوده است.

استاندار خراسان جنوبی: پیوند سرمایه انسانی و ثروت‌های معدنی

مهندس سید محمدرضا هاشمی، استاندار خراسان جنوبی با اشاره به ظرفیت‌های چندوجهی استان تصریح کرد: «خراسان جنوبی تنها سرزمین گوهرسنگ‌ها نیست، بلکه مهم‌ترین دارایی آن گوهرهای انسانی، نخبگان سرآمد و پرورش ۶ تن از پدران علوم کشور است.»

وی با تأکید بر لزوم پرهیز از خام‌فروشی در بخش‌های معدنی (نظیر بنتونیت، مس و زغال‌سنگ) و کشاورزی (زرشک، زعفران و عناب)، خواستار ایجاد زنجیره‌های فرآوری شد. استاندار همچنین با اشاره به مرز رسمی ماهیرود و همسایگی با افغانستان، استان را دارای مزیت استثنایی برای صادرات فناورانه دانست و از آمادگی کامل برای تأمین مسکن نخبگان در قالب طرح نهضت ملی مسکن خبر داد.

مدیرعامل کویر تایر: پیشتازی صنعت دانش‌بنیان و کاهش مصرف انرژی

مهندس سید محمدحسین زینلی، مدیرعامل شرکت کویرتایر با تبیین نقش محوری این بنگاه در اقتصاد استان اعلام کرد:

• پرداخت ۶۱۰ میلیارد تومان مالیات در سال (معادل ۱۷.۴ درصد کل درآمدهای مالیاتی و ۱۶ درصد درآمدهای عمومی استان).
• تأمین ۴۵ درصد ارزش افزوده استان و ۳۸ درصد اشتغال صنعتی مرکز استان.
• سهم ۵۰ درصدی محصولات دانش‌بنیان در سبد تولیدات (نظیر تایر سبز، تایرهای SUV و تایر خودروهای برقی).
• کاهش مصرف آب تا مرز ۵ مترمکعب به ازای هر تن تایر (نزدیک به استانداردهای جهانی ۴.۵ مترمکعب) و مصرف بهینه برق با ۲۵ درصد کمتر از استاندارد اجباری.

دیدگاه‌های دانشگاهی و معدنی؛ توسعه صنایع خلاق و بازنگری در قوانین

• دکتر محمدحسین خسروی، معاون دانشگاه بیرجند: با اشاره به سرمایه‌گذاری ۱۲ میلیارد تومانی برای بازسازی مجتمع خیابان مدرس با مساحت عرصه ۷,۲۷۵ مترمربع و پیشرفت ۶۰ درصدی، خواستار تعیین تکلیف این فضا به‌عنوان کارخانه نوآوری، مرکز صنایع خلاق و بال صادراتی به افغانستان شد.
• مهندس علیرضا عابدی، نایب‌رئیس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی: با تأکید بر لزوم تبدیل معدن‌داران از «مصرف‌کننده فناوری» به «شریک توسعه فناوری»، خواستار اصلاح سازوکارهای قانون جهش تولید دانش‌بنیان، بهره‌گیری از مواد ۱۱ و ۱۳ برای ایجاد آزمایشگاه‌های تخصصی در جوار معادن و مصوب شدن اقلام راهبردی معدنی در کارگروه شورای راهبری شد.

مصوبات و بسته‌های حمایتی معاونت علمی ریاست‌جمهوری

دکتر حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با تأکید بر گذار از اقدامات پراکنده به برنامه‌محوری، شفافیت مالی و نتیجه‌گرایی، تصمیمات، اعتبارات و بسته‌های حمایتی این معاونت برای استان خراسان جنوبی را به شرح زیر تشریح و مصوب کرد:

۱. تسهیلات مصوب و کمک بلاعوض طرح «نوشناس»: تصویب قطعی ۱۴۸ میلیارد تومان تسهیلات برای شرکت‌های دانش‌بنیان استان و اختصاص ۴۰ میلیارد تومان کمک بلاعوض برای اجرای طرح «نوشناس» (مشروط بر اینکه حداقل ۵۰ درصد از شرکت‌های مورد حمایت یعنی از هر دو شرکت یک واحد، به شرکت دانش‌بنیان تبدیل شده و منطبق بر آیین‌نامه اقدام کنند).

۲. توسعه زیرساخت‌های پارک علم و فناوری: اختصاص ۴۰ میلیارد تومان از سوی معاونت علمی و ۲۰ میلیارد تومان از سوی استان؛ مشروط به انتشار فراخوان و استقرار حداقل ۱۰ شرکت کارگاهی در پارک با تضمین تأمین آب، برق و گاز توسط معاونت علمی. شیوه پرداخت نیز مرحله‌ای (واریز ۵۰ درصد در گام نخست و پرداخت ۵۰ درصد مابقی پس از تکمیل کامل سهم ۲۰ میلیارد تومانی استان) خواهد بود.

۳. ایجاد اتاق تمیز (Clean Room) و تجهیز ساختمان پارک: اختصاص ۷۰ میلیارد تومان برای راه‌اندازی کلین‌روم در طبقه پایین پارک علم و فناوری (به عنوان زیرساخت عمومی متعلق به دانشگاه‌های علوم پزشکی، بیرجند، صنعتی بیرجند، دانشگاه آزاد و تمامی شرکت‌های فناور حوزه سلامت و کشاورزی با مالکیت ۳۰ ساله معاونت علمی و مدیریت استانی) به همراه ۳۰ میلیارد تومان اعتبار جهت تجهیز ساختمان پارک علم و فناوری.

۴. تقویت صندوق پژوهش و فناوری استان: تصویب خط اعتباری اولیه ۲۰ میلیارد تومانی برای صندوق و افزایش بلافاصله آن تا سقف ۴۰۰ میلیارد تومان در صورت ارتقای سرمایه ثبتی صندوق از ۳ میلیارد تومان فعلی به ۱۰۰ میلیارد تومان تا پایان سال.

۵. راه‌اندازی هاب صادراتی دانش‌بنیان به افغانستان (۵۰ میلیارد تومان): اختصاص ۱۰ میلیارد تومان برای ایجاد و توسعه زیرساخت و ۴۰ میلیارد تومان برای شتاب‌دهی، بازاریابی، شبکه‌سازی و تسهیل صادرات محصولات دانش‌بنیان سراسر کشور به بازار افغانستان پس از ارائه برنامه و بازدید کارشناسی.

۶. به‌سازی و تجهیز بنیاد نخبگان استان: اختصاص ۴ میلیارد تومان اعتبار جهت به‌سازی و تجهیز ساختمان بنیاد، مشروط به تخصیص فضای مناسب به نخبگان از سوی پارک علم و فناوری.

۷. لاین سبز یک‌ماهه اعتبار مالیاتی R&D: ایجاد مسیر سبز و فرآیند سریع یک‌ماهه بدون سقف برای صنایع بزرگ و بخش خصوصی استان (از جمله کویرتایر) جهت سرمایه‌گذاری مالیات عملکرد در پروژه‌های تحقیق و توسعه (ماده ۱۱ قانون جهش تولید) با تضمین کامل بازگشت اعتبار توسط معاونت علمی.

۸. مأموریت‌سپاری تخصصی به دانشگاه‌های استان:

• دانشگاه صنعتی بیرجند: تکمیل و توسعه زنجیره ارزش فرآوری، کاربرد و تجاری‌سازی مواد معدنی با تمرکز بر «بنتونیت» و «زغال‌سنگ».
• دانشگاه بیرجند: افزایش بهره‌وری منابع معدنی و توسعه زنجیره ارزش محصولات کشاورزی مزیت‌دار (زرشک، زعفران، عناب و گیاهان دارویی) با امکان افزایش اعتبارات در صورت تعامل با بنیاد ملی علم ایران.

۹. حمایت از ۴ زنجیره ارزش راهبردی: تمرکز ویژه بر زنجیره‌های ۱) محصولات مزیت‌دار کشاورزی، ۲) گوهرسنگ‌ها، ۳) مس و ۴) بنتونیت (با امکان افزودن شاخه امنیت غذایی و خوراک طیور)؛ مشروط به حضور مستقیم بخش خصوصی، ریسک‌پذیری، توجیه اقتصادی و شفافیت شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPI).

ضمانت‌های اجرایی، انضباط بودجه‌ای و ضرب‌الاجل‌ها:

دکتر افشین با اشاره به اینکه این سفر چهل‌ودومین سفر استانی دولت چهاردهم است و دور دوم سفرها اختصاصی و عملیاتی خواهد بود، بر شروط اجرایی زیر تأکید کرد:

• مهلت یک‌ماهه ثبت در سامانه: تمامی مصوبات و طرح‌ها حداکثر ظرف مدت یک ماه باید در «سامانه خدمت» ثبت شوند؛ در غیر این صورت فاقد اعتبار و کان‌لم‌یکن تلقی خواهند شد (یک نفر معین استانی برای تسریع و هماهنگی غیررسمی پروپوزال‌ها تعیین شده است).
• بهره‌برداری تا دهه فجر: پروژه‌های زیرساختی و اتاق تمیز باید حتماً تا بهمن‌ماه و دهه فجر سال جاری تکمیل و افتتاح شوند؛ در صورت عدم اجرا در موعد مقرر، تا یک سال هیچ‌گونه پرداختی به پارک استان صورت نخواهد گرفت.